صدا
پارس هنگام زنگ در
این رفتار یعنی چه؟
پارس هنگام زنگ در معمولاً اینطور دیده میشود: به محض شنیدن زنگ یا ضربه به در، سگ از جایش میپرد، گوشها رو به جلو و بالا میروند، وزن بدن به سمت در متمایل میشود و زنجیرهای از پارسهای کوتاه، بلند و پشتسرهم شروع میشود. بسیاری از سگها تا جلوی در میدوند، با پنجه به آن میکوبند یا جلوی آن رفتوبرگشت میکنند. دم ممکن است بالا و سفت باشد یا با تکانهای سریع و گسترده حرکت کند؛ همین جزئیات کوچک تفاوت هیجان شاد با هشدار جدی را نشان میدهد.در بیشتر سگها این پارس اعلام است، نه حمله: «کسی پشت مرز خانه است». اما معنای آن طیفی دارد. برخی سگها از شوق آمدن مهمان پارس میکنند؛ بدنشان شل است و دمشان پایینتر و چرخان. برخی از ورود غریبه میترسند و پارسشان با عقبرفتن، گوشهای خوابیده و نگاهکردن مکرر به صاحب همراه است. گروهی هم واقعاً از قلمرو دفاع میکنند؛ وزن بدن جلوست، لبها جمع شده و بین پارسها غرش عمیق شنیده میشود.
زنگ در برای سگ پیشبینیکنندهٔ یک اتفاق مهم است: ورود آدم، بوی تازه، بسته و پیک. نکتهٔ کلیدی این است که از دید سگ، پارس همیشه «جواب میدهد». پیک بسته را تحویل میدهد و میرود، و سگ نتیجه میگیرد که پارسش او را فراری داده است. در آپارتمانها، جایی که صدای آسانسور، زنگ واحدهای دیگر و رفتوآمد راهرو زیاد است، این چرخه بارها در روز تکرار و سریعتر تقویت میشود.
چند پارس که با باز شدن در و دیدن آدم آشنا فروکش میکند، طبیعی است. مسئله وقتی شروع میشود که پارس بعد از باز شدن در ادامه پیدا کند، سگ به مهمان بپرد و آرام نشود، یا حتی صدای زنگ در تلویزیون یا زنگ واحد همسایه واکنش کامل ایجاد کند. معیار عملی ساده است: سگ چقدر طول میکشد تا دوباره روی زمین بنشیند و نفسش آرام شود.
در برخورد روزمره، فریاد زدن «ساکت!» از دید سگ یعنی شما هم دارید پارس میکنید و هیجان را بالاتر میبرد. بهتر است یک جای مشخص، مثلاً تشکی کنار راهرو، را بهعنوان «جای انتظار» آموزش دهید. در ساعتهایی که مهمانی در کار نیست، صدای ضبطشدهٔ زنگ را با بلندی خیلی کم پخش کنید و رفتن به تشک را با خوراکی پاداش دهید، سپس کمکم صدا را بلندتر کنید. اجازه ندهید سگ اولین کسی باشد که به در میرسد؛ خودتان بین سگ و در قرار بگیرید، چند پارس اول را با یک «دیدم، ممنون» آرام تأیید کنید و بعد او را به جایش بفرستید. در را هرگز در اوج پارس باز نکنید، چون باز شدن در خودش بزرگترین پاداش است. اگر پیکها در ساعتهای تکراری میآیند، میتوانید موقتاً از آنها بخواهید بهجای زنگ زدن پیام بدهند.
برای شناختن الگو، چند روز یادداشت کنید: ساعت زنگ، چه کسی پشت در بود، پارس چند ثانیه طول کشید و سگ کجا ایستاده بود. یک ویدئوی کوتاه از لحظهٔ زنگ تا آرامشدن کمک میکند حالت گوش، دم و فاصلهٔ سگ از در را بعداً با دقت ببینید. اگر این ویدئوها را در Petlume ثبت کنید، مقایسهٔ مدت پارس در هفتههای مختلف سادهتر میشود.
زمانی باید جدیتر نگاه کرد که پارس با غرش، بلند شدن موهای پشت گردن و تلاش برای رسیدن به مهمان همراه باشد، سگ به در یا خودش آسیب بزند، یا پس از رفتن فرد هم مدت طولانی بیقرار بماند. تغییر ناگهانی در سگی که قبلاً آرام بوده هم ارزش بررسی دارد، چون گاهی درد یا ضعیف شدن شنوایی و بینایی باعث میشود سگ به صداهای ناگهانی تندتر واکنش نشان دهد. در این موارد مشورت حضوری با دامپزشک و یک مربی رفتار بهتر از آزمونوخطاست.
محرکهای رایج
پیش از تغییر رفتار، محرک را پیدا کنید. شایعترین موقعیتهایی که این رفتار را راه میاندازند:
- صدای زنگ آیفون یا کوبیدن در
- صدای پای غریبه در راهرو یا پاگرد
- رسیدن پیک در ساعتهای تکراری روز
- صدای زنگ در فیلم و تبلیغ تلویزیونی
- باز و بسته شدن در آسانسور نزدیک واحد
- ورود مهمان ناآشنا با بو و صدای تازه
کِی این رفتار نشانهٔ خطر است؟
اگر این رفتار همراه یکی از موارد زیر باشد، منتظر نمانید و به دامپزشک مراجعه کنید:
- پارس همراه با غرش عمیق و سیخ شدن موهای پشت گردن
- پریدن یا گاز گرفتن به سمت مهمان پس از باز شدن در
- کوبیدن به در بهحدی که پنجه یا دهان زخمی شود
- ادامهٔ بیقراری و پارس تا مدت طولانی پس از رفتن فرد
- شروع ناگهانی واکنش شدید در سگی که قبلاً آرام بوده
این رفتار در نژادهای مختلف
معنای یک رفتار از نژادی به نژاد دیگر فرق میکند. این صفحهها همین رفتار را در یک نژاد مشخص بررسی کردهاند:
پرسشهای متداول
چه چیزی باعث پارس هنگام زنگ در میشود؟
شایعترین محرکها عبارتاند از: صدای زنگ آیفون یا کوبیدن در، صدای پای غریبه در راهرو یا پاگرد، رسیدن پیک در ساعتهای تکراری روز، صدای زنگ در فیلم و تبلیغ تلویزیونی، باز و بسته شدن در آسانسور نزدیک واحد، ورود مهمان ناآشنا با بو و صدای تازه. شناسایی محرک، اولین گام برای کمکردن تکرار این رفتار است.
کِی باید برای پارس هنگام زنگ در به دامپزشک مراجعه کرد؟
اگر همراه این رفتار یکی از این نشانهها را دیدید، مراجعهٔ حضوری لازم است: پارس همراه با غرش عمیق و سیخ شدن موهای پشت گردن، پریدن یا گاز گرفتن به سمت مهمان پس از باز شدن در، کوبیدن به در بهحدی که پنجه یا دهان زخمی شود، ادامهٔ بیقراری و پارس تا مدت طولانی پس از رفتن فرد، شروع ناگهانی واکنش شدید در سگی که قبلاً آرام بوده.
این رفتار در کدام گونهها دیده میشود؟
پارس هنگام زنگ در در سگ دیده میشود، اما معنای آن میتواند در هر گونه و حتی در هر نژاد متفاوت باشد.