خرخر

این رفتار یعنی چه؟

خرخر صدای لرزان، یکنواخت و بمی است که گربه با دهان بسته تولید می‌کند و هم هنگام دم و هم هنگام بازدم ادامه دارد. اگر دستتان را آرام روی گلو یا پهلوی گربه بگذارید، ارتعاش را بیشتر از صدایش حس می‌کنید. شدت آن از زمزمه‌ای که فقط از نزدیک شنیده می‌شود تا موتوری بلند که از آن سوی اتاق قابل‌شنیدن است، فرق می‌کند. برخی گربه‌ها لابه‌لای خرخر صدای زیرتری شبیه گریهٔ خفیف هم قاطی می‌کنند، به‌خصوص وقتی منتظر غذا هستند.

خرخر بیشتر از آنکه یک احساس مشخص را اعلام کند، یک پیام اجتماعی و خودآرام‌ساز است. بچه‌گربه‌ها از روزهای اول هنگام شیر خوردن خرخر می‌کنند و مادر هم با خرخر پاسخ می‌دهد؛ یعنی ریشهٔ آن «من اینجایم، همه‌چیز امن است» است. در بزرگسالی رایج‌ترین معنا آرامش و رضایت است: بدن شل، پلک زدن آهسته، گوش‌های رو به جلو. اما گربه‌ها در کلینیک، هنگام درد، هنگام زایمان و حتی در روزهای پایانی عمر هم خرخر می‌کنند. نوعی خرخر درخواستی هم وجود دارد که گربه نزدیک ساعت غذا تولید می‌کند؛ این خرخر اغلب با صدای زیر همراه است و انسان را سریع‌تر به حرکت وامی‌دارد.

به همین دلیل خرخر را باید در کنار بقیهٔ بدن خواند. خرخر همراه با بدن کش‌آمده، دم آرام و پنجه‌کشی ریتمیک تقریباً همیشه نشانهٔ آسودگی است. خرخر همراه با بدن جمع، سر پایین، مردمک گشاد در نور کافی، دم چسبیده به بدن یا تنفس سریع معنای دیگری دارد: گربه دارد خودش را در موقعیتی ناخوشایند آرام می‌کند.

خرخر هیچ‌وقت به خودی خود «زیادی» نیست؛ آنچه باید به آن توجه کرد زمینه است. گربه‌ای که بیشتر از معمول در گوشه‌ای خلوت دراز کشیده و خرخر می‌کند ولی سراغ غذا نمی‌رود، با گربه‌ای که روی پای شما خرخر می‌کند در دو وضعیت کاملاً متفاوت است.

در زندگی روزمره، وقتی گربه با بدن شل خرخر می‌کند، همان نوع نوازشی را ادامه دهید که خودش انتخاب کرده؛ معمولاً گونه‌ها، زیر چانه و پشت گوش. حواستان به لحظهٔ تغییر باشد: تکان خوردن نوک دم، چرخیدن گوش‌ها به عقب یا لرزش پوست پشت یعنی کافی است، حتی اگر خرخر هنوز ادامه دارد. بسیاری از گاز گرفتن‌های به‌ظاهر ناگهانی در حین نوازش، درست بعد از همین علامت‌های نادیده‌گرفته‌شده اتفاق می‌افتند. اگر خرخر درخواستی صبحگاهی برای غذا آزارتان می‌دهد، وعده را درست در لحظهٔ خرخر و پافشاری نریزید؛ صبر کنید تا گربه کمی آرام بگیرد و بعد غذا بدهید. هنگام بردن گربه به کلینیک هم از خرخرش نتیجه نگیرید که راحت است؛ به چشم‌ها و حالت بدنش نگاه کنید.

برای اینکه معنای خرخر یک گربهٔ مشخص را بفهمید، چند روز بنویسید کجا و کی خرخر کرد، قبل و بعدش چه می‌کرد و آیا غذا خورد. یک ویدئوی کوتاه از کل بدن گربه هنگام خرخر کمک می‌کند حالت دم و چشم را که در لحظه از دست می‌رود، دوباره ببینید.

اگر گربه هنگام لمس یک ناحیهٔ خاص خرخر می‌کند و هم‌زمان خودش را کنار می‌کشد، یا خرخر با بی‌اشتهایی، پنهان شدن، تنفس با دهان باز یا تغییر در رفتن به ظرف خاک همراه است، فرض نکنید چون خرخر می‌کند حالش خوب است. گربه‌ها در پنهان کردن درد مهارت دارند و این ترکیب دلیل کافی برای معاینهٔ حضوری است.