حرکت
چرخیدن به دنبال دم
این رفتار یعنی چه؟
سگ سرش را به سمت دم میچرخاند و با چرخشهای سریع و دایرهای دنبالش میکند، معمولاً همیشه در یک جهت ثابت. گاهی دم را با دهان میگیرد و چند دور در حالی که آن را نگه داشته میچرخد، و گاهی آن را گاز میگیرد یا میجود. شروع رفتار ممکن است با یک خیره شدن کوتاه به دم یا پشت بدن همراه باشد، انگار چیزی آنجا توجهش را جلب کرده است. در حالت بازی، بدن شل است، دهان باز و چهره سرخوش؛ در حالت تکراری و جبری، بدن سفتتر است، حرکت مکانیکی و خستگیناپذیر و نگاه متمرکز و خالی از بازیگوشی.در تولهها تعقیب دم بخشی از کشف بدن و هماهنگی حرکتی است؛ هنوز کاملاً نمیدانند آن چیز متحرک پشت سرشان بخشی از خودشان است. در سگ بالغ این رفتار طیفی از معنا دارد: بازی و تخلیهٔ هیجان، جلب توجه اگر هر بار خنده و فیلمبرداری به دنبال داشته، پاسخ به یک ناراحتی موضعی مثل خارش یا التهاب پشت بدن و ناحیهٔ مقعد، و در انتهای طیف یک الگوی تکراری که سگ نمیتواند بهراحتی از آن بیرون بیاید. برخی نژادها، از جمله بولتریر و ژرمنشپرد، بیشتر از دیگران به شکل تکراری این رفتار شناخته میشوند.
وقتی سگ هیجان یا تنشی دارد که نمیتواند مستقیم تخلیه کند، یک حرکت در دسترس این نقش را بر عهده میگیرد؛ به این رفتارهای جابهجاشده میگویند. سگهای پرانرژی و نژادهای کاری که در فضای کوچک آپارتمان و با پیادهرویهای کوتاه نگه داشته میشوند، مستعدترند، چون دم همیشه در دسترس است و هیچوقت تمام نمیشود.
آزمون ساده، قابلیت قطع شدن است: اگر نام سگ را صدا بزنید یا یک اسباببازی نشان دهید و او فوراً دست بکشد، این بیشتر بازی است. اگر رفتار با صدا زدن قطع نمیشود، چند بار در روز یا هر بار مدت طولانی رخ میدهد، یا سگ آن را با نگاه خیره به دم آغاز میکند، باید جدی گرفته شود.
به این رفتار نخندید و آن را برای سرگرمی تشویق نکنید؛ توجه یکی از قویترین تقویتکنندههاست و بسیاری از سگها تعقیب دم را دقیقاً به همین دلیل بیشتر میکنند. سرزنش و تنبیه هم تنش را بالا میبرد و ممکن است رفتار را بدتر کند. بهجای آن، وقتی دیدید سگ به دم خیره شده، پیش از شروع چرخش، با یک نشانهٔ آشنا مثل «بیا» یا «بشین» توجهش را بگیرید و رفتار جایگزین را پاداش دهید. پیادهرویهای طولانیتر با فرصت بو کشیدن، بازیهای ذهنی، جستجوی غذا و روال روزانهٔ قابلپیشبینی معمولاً میزان انرژی و تنش انباشته را کم میکنند. هر روز ناحیهٔ دم و پشت بدن را برای زخم، کک، قرمزی یا ریزش مو نگاه کنید و اگر سگ هنگام نشستن روی زمین خودش را میکشد، این را هم یادداشت کنید.
برای شناختن الگو، چند روز ثبت کنید چند بار در روز رخ داد، چه چیزی پیش از آن بود، مثل ورود مهمان، دیدن سگ دیگر، تنهایی یا اوج بازی، چقدر طول کشید و آیا با صدا زدن قطع شد. یک ویدئوی کوتاه از لحظهٔ شروع کمک میکند ببینید آیا پیش از چرخش، نگاه خیره یا لرزش پوست وجود دارد.
زخمی شدن، کنده شدن مو یا خونریزی دم، ناتوانی در قطع رفتار، شروع ناگهانی و شدید در سگ بالغ، یا همراهی با رفتارهای غیرعادی دیگر مثل خیره شدن به هوا و گاز گرفتن مگسهای نامرئی، دلیل مراجعهٔ حضوری به دامپزشک و سپس متخصص رفتار است. در این حالت، اول باید علتهای جسمی و عصبی بررسی و کنار گذاشته شوند.
محرکهای رایج
پیش از تغییر رفتار، محرک را پیدا کنید. شایعترین موقعیتهایی که این رفتار را راه میاندازند:
- کمبود پیادهروی و فعالیت در روزهای پشتسرهم
- اوج هیجان هنگام بازی یا ورود مهمان
- خارش یا ناراحتی در ناحیهٔ دم و مقعد
- تنهایی و کسالت در فضای کوچک
- خنده و توجه اعضای خانواده به این حرکت
- انتظار طولانی برای غذا یا بیرون رفتن
کِی این رفتار نشانهٔ خطر است؟
اگر این رفتار همراه یکی از موارد زیر باشد، منتظر نمانید و به دامپزشک مراجعه کنید:
- زخم شدن، ریزش مو یا خونریزی دم
- ناتوانی در قطع کردن رفتار حتی با صدا زدن
- شروع ناگهانی و شدید در سگ بالغ
- تکرار چندباره در روز به جای خوردن یا استراحت
- همراهی با خیره شدن به هوا یا گاز گرفتن چیزهای نامرئی
این رفتار در نژادهای مختلف
معنای یک رفتار از نژادی به نژاد دیگر فرق میکند. این صفحهها همین رفتار را در یک نژاد مشخص بررسی کردهاند:
پرسشهای متداول
چه چیزی باعث چرخیدن به دنبال دم میشود؟
شایعترین محرکها عبارتاند از: کمبود پیادهروی و فعالیت در روزهای پشتسرهم، اوج هیجان هنگام بازی یا ورود مهمان، خارش یا ناراحتی در ناحیهٔ دم و مقعد، تنهایی و کسالت در فضای کوچک، خنده و توجه اعضای خانواده به این حرکت، انتظار طولانی برای غذا یا بیرون رفتن. شناسایی محرک، اولین گام برای کمکردن تکرار این رفتار است.
کِی باید برای چرخیدن به دنبال دم به دامپزشک مراجعه کرد؟
اگر همراه این رفتار یکی از این نشانهها را دیدید، مراجعهٔ حضوری لازم است: زخم شدن، ریزش مو یا خونریزی دم، ناتوانی در قطع کردن رفتار حتی با صدا زدن، شروع ناگهانی و شدید در سگ بالغ، تکرار چندباره در روز به جای خوردن یا استراحت، همراهی با خیره شدن به هوا یا گاز گرفتن چیزهای نامرئی.
این رفتار در کدام گونهها دیده میشود؟
چرخیدن به دنبال دم در سگ دیده میشود، اما معنای آن میتواند در هر گونه و حتی در هر نژاد متفاوت باشد.