بی‌قراری هنگام تنهایی

این رفتار یعنی چه؟

بی‌قراری هنگام تنهایی مجموعه‌ای از رفتارهاست که فقط وقتی حیوان تنها مانده یا از فرد مورد علاقه‌اش جدا شده رخ می‌دهد. در سگ معمولاً به شکل پارس، ناله یا زوزهٔ پیوسته، خراشیدن و جویدن در و چارچوب پنجره، قدم زدن رفت‌وبرگشتی، نفس‌نفس زدن، آب‌ریزش دهان و ادرار یا مدفوع در خانه دیده می‌شود. نشانه‌های پیش از رفتن هم مهم‌اند: سگ با برداشتن کلید یا پوشیدن کفش، شما را از این اتاق به آن اتاق دنبال می‌کند و ناآرام می‌شود. در گربه نشانه‌ها آرام‌تر و کمتر شناخته‌شده‌اند: میوی بلند پس از رفتن، ادرار روی تخت یا لباس صاحب، آراستن بیش از حد، نخوردن غذا در غیاب و استقبال بسیار پرهیجان هنگام بازگشت.

ویژگی کلیدی این الگو آن است که به غیاب یک فرد خاص گره خورده، نه به ساعت روز. این با کسالت فرق دارد: حیوان کسل معمولاً پس از مدتی سراغ وسایل جالب خانه می‌رود و تخریبش پراکنده است، اما حیوان پریشان در دقایق اول بعد از بسته شدن در بیشترین تنش را دارد و اغلب روی در و راه‌های خروج متمرکز است.

تغییر ناگهانی در برنامهٔ روزانه، مثل بازگشت به کار حضوری پس از ماه‌ها دورکاری، اسباب‌کشی، از دست دادن یک هم‌خانه یا تجربهٔ یک اتفاق ترسناک مثل صدای بلند در زمان تنهایی، از رایج‌ترین آغازگرهاست. حیوانی که هرگز تنها ماندن کوتاه را تمرین نکرده، آسیب‌پذیرتر است.

چند دقیقه ناله یا میو پس از رفتن که بعدش حیوان آرام می‌گیرد و می‌خوابد، معمولاً جای نگرانی ندارد. وقتی رفتارها طولانی، شدید و هر روزه‌اند، به خانه یا خود حیوان آسیب می‌رسد، یا حیوان در غیاب شما هیچ نمی‌خورد، مسئله جدی‌تر است.

تنبیه پس از بازگشت کاملاً بی‌اثر است و پریشانی را بیشتر می‌کند؛ حیوان آن را به خرابکاری ساعت‌ها قبل ربط نمی‌دهد، بلکه به بازگشت شما. رفت‌وآمد را کم‌هیجان کنید و خداحافظی و سلام را کوتاه و آرام نگه دارید. تنها گذاشتن را از چند ثانیه شروع و به‌تدریج طولانی کنید، به شکلی که حیوان هیچ‌وقت به نقطهٔ پریشانی نرسد. نشانه‌های پیش از رفتن، مثل برداشتن کلید یا پوشیدن کاپشن، را در زمان‌هایی که بیرون نمی‌روید تکرار کنید تا معنایشان کم‌رنگ شود. پیش از رفتن سگ را پیاده‌روی کنید و یک اسباب‌بازی پرشده با غذا بدهید؛ برای گربه، یک جلسهٔ بازی شکاری و پس از آن یک وعدهٔ کوچک مفید است. حبس کردن سگ پریشان در قفس یا اتاق کوچک، اگر از آن فضا نمی‌ترسد کمک‌کننده است، اما برای سگی که در فضای بسته وحشت می‌کند می‌تواند به آسیب جدی منجر شود.

چون این رفتار در غیاب شما رخ می‌دهد، ضبط ویدئو از دقیقه‌های اول تنهایی معمولاً روشن‌ترین راه برای دیدن الگو و جدا کردن آن از کسالت است. یادداشت کنید رفتار چقدر پس از رفتن شروع شد، اوجش کی بود و آیا حیوان بالاخره دراز کشید و استراحت کرد.

آسیب زدن به خود هنگام تلاش برای بیرون رفتن، شکستن دندان یا ناخن روی در، امتناع کامل از غذا در غیاب، آب‌ریزش شدید دهان و لرزش، یا ادامهٔ پریشانی حتی پس از بازگشت شما، نشانه‌هایی‌اند که باید هم دامپزشک حضوری و هم متخصص رفتار وارد کار شوند؛ این الگو معمولاً به یک برنامهٔ تدریجی و تخصصی نیاز دارد و با صبر کردن خودبه‌خود برطرف نمی‌شود.