استرس
لیسیدن بیشازحد بدن
این رفتار یعنی چه؟
در لیسیدن بیشازحد، حیوان بارها و مدت طولانی یک ناحیه از بدن را میلیسد، میجود یا با دندان موها را میکشد. در گربه، زبان زبر بهمرور مو را میشکند و نازک میکند؛ نواحی رایج شکم، کشاله، داخل ران و پهلوهاست و گاهی مو در دو طرف بدن به شکلی تقریباً قرینه کم میشود. بسیاری از گربهها این کار را دور از چشم صاحب انجام میدهند و اولین چیزی که دیده میشود ناحیهٔ کممو یا گلولههای مو در استفراغ است. در سگ، رایجترین جاها پنجهها، مچ دست جلو، پهلو و پایهٔ دماند؛ موی روشن اطراف پنجه ممکن است از بزاق قهوهای مایل به قرمز شود و گاهی روی مچ زخمی ماندگار و براق شکل بگیرد.آراستن بخشی عادی از روز هر دو گونه است، بهخصوص گربه که بخش زیادی از ساعات بیداریاش را صرف آن میکند. وقتی از حد میگذرد، دو مسیر اصلی وجود دارد که از بیرون شبیه هماند: یکی خارش، درد یا ناراحتی جسمی، مثل حساسیتهای غذایی و فصلی، انگلهای خارجی و دردهای مفصلی؛ و دیگری تخلیهٔ تنش یا کسالت. در بسیاری از موارد این دو با هم ترکیب میشوند: خارش شروع میکند و عادت ادامه میدهد. به همین دلیل پیش از هر تفسیر رفتاری، علت جسمی باید توسط دامپزشک بررسی شود.
در گربه، تغییرات محیطی مثل اسبابکشی، ورود گربه یا نوزاد تازه، تغییر چیدمان یا تعارض پنهان با گربهٔ دیگر میتواند آراستن را به یک راه آرامسازی تبدیل کند. در سگ، روزهای طولانی تنهایی و فعالیت ناکافی، لیسیدن پنجه را به سرگرمی دائمی بدل میکند و خیس ماندن مداوم پوست، خودش التهاب و خارش بیشتر میآورد.
آراستن عادی کوتاه و پراکنده است و پوشش مو را یکنواخت و براق نگه میدارد. وقتی مو نازک میشود، پوست قرمز است، حیوان در حین استراحت ناگهان سراغ یک نقطه میرود یا شبها صدای لیسیدن پیوسته میشنوید، از حد عادی گذشته است.
اول از همه، معاینهٔ دامپزشک را به تعویق نیندازید. در خانه، لیسیدن را با دعوا یا پاشیدن آب متوقف نکنید؛ این کار تنش را بیشتر میکند و حیوان را به جاهای پنهانتر میفرستد. اگر حیوان را حین لیسیدن دیدید، آرام توجهش را با یک بازی یا فعالیت دیگر جلب کنید، بدون اینکه هر نوبت لیسیدن به خوراکی ختم شود. برای گربه، بازی شکاری منظم، قفسههای بلند، جای خواب امن و ظرف غذا و خاک کافی در خانههای چندگربهای کمک میکند. برای سگ، پیادهروی با فرصت بو کشیدن، اسباببازی جویدنی و جستجوی غذا جای لیسیدن پنجه را میگیرد. پس از پیادهروی، پنجهها را تمیز و کاملاً خشک کنید. از گذاشتن پماد یا درمانهای خانگی بدون نظر دامپزشک خودداری کنید، چون حیوان آنها را میلیسد و ممکن است وضعیت پیچیدهتر شود.
هر هفته از ناحیهٔ درگیر در نور یکسان عکس بگیرید تا تغییرات را ببینید، و یادداشت کنید آراستن در چه ساعتهایی و پس از چه رویدادی شدیدتر میشود. یک ویدئوی کوتاه از یک نوبت لیسیدن به دامپزشک کمک میکند ببیند حیوان میلیسد، میجود یا مو را میکَند.
طاسی موضعی، زخم باز یا پوسته، قرمزی، تورم یا بوی بد پوست، استفراغ مکرر گلولهٔ مو در گربه، لنگیدن همراه با لیسیدن یک مفصل، یا ادامهٔ رفتار با وجود بهتر شدن شرایط محیط، همه نیاز به مراجعهٔ حضوری دارند.
محرکهای رایج
پیش از تغییر رفتار، محرک را پیدا کنید. شایعترین موقعیتهایی که این رفتار را راه میاندازند:
- خارش ناشی از حساسیت غذایی یا فصلی
- کک و انگلهای خارجی
- تغییر محیط یا ورود عضو تازه به خانه
- تنهایی طولانی و کمبود فعالیت
- درد یا خشکی مفصل در یک ناحیه
- خیس ماندن پنجهها پس از پیادهروی
کِی این رفتار نشانهٔ خطر است؟
اگر این رفتار همراه یکی از موارد زیر باشد، منتظر نمانید و به دامپزشک مراجعه کنید:
- طاسی موضعی یا زخم باز
- قرمزی، تورم یا بوی بد پوست
- استفراغ مکرر گلولهٔ مو در گربه
- لنگیدن همراه با لیسیدن یک مفصل
- شنیدن صدای لیسیدن پیوسته در طول شب
این رفتار در نژادهای مختلف
معنای یک رفتار از نژادی به نژاد دیگر فرق میکند. این صفحهها همین رفتار را در یک نژاد مشخص بررسی کردهاند:
پرسشهای متداول
چه چیزی باعث لیسیدن بیشازحد بدن میشود؟
شایعترین محرکها عبارتاند از: خارش ناشی از حساسیت غذایی یا فصلی، کک و انگلهای خارجی، تغییر محیط یا ورود عضو تازه به خانه، تنهایی طولانی و کمبود فعالیت، درد یا خشکی مفصل در یک ناحیه، خیس ماندن پنجهها پس از پیادهروی. شناسایی محرک، اولین گام برای کمکردن تکرار این رفتار است.
کِی باید برای لیسیدن بیشازحد بدن به دامپزشک مراجعه کرد؟
اگر همراه این رفتار یکی از این نشانهها را دیدید، مراجعهٔ حضوری لازم است: طاسی موضعی یا زخم باز، قرمزی، تورم یا بوی بد پوست، استفراغ مکرر گلولهٔ مو در گربه، لنگیدن همراه با لیسیدن یک مفصل، شنیدن صدای لیسیدن پیوسته در طول شب.
این رفتار در کدام گونهها دیده میشود؟
لیسیدن بیشازحد بدن در گربه و سگ دیده میشود، اما معنای آن میتواند در هر گونه و حتی در هر نژاد متفاوت باشد.