پنهان شدن

این رفتار یعنی چه؟

حیوان به یک فضای بسته و تنگ پناه می‌برد، مثل زیر تخت، پشت مبل، داخل کمد، کارتن یا حمام، و آنجا می‌ماند. گربه معمولاً در عمق پناهگاه جمع می‌شود، پاها زیر بدن، دم دور بدن پیچیده، گوش‌ها کمی به پهلو و چشم‌ها کاملاً باز یا تنگ؛ اگر نزدیک شوید ممکن است بیشتر عقب برود یا فیس کند. سگ اغلب پشت پای صاحب، زیر میز یا داخل حمام پنهان می‌شود، با دم پایین، گوش‌های خوابیده، نفس‌نفس زدن، لرزش و گاهی لیسیدن لب یا خمیازه‌های پشت‌سرهم.

برای گربه، پنهان شدن یک راهکار اصلی و سالم مقابله است؛ گربه هم شکارچی است و هم شکار، و در طبیعت عقب‌نشینی به جای امن اولین واکنش به هر تهدید است. گربه‌ها حتی در شرایط عادی هم برای چرت زدن جاهای پوشیده را ترجیح می‌دهند. برای سگ، پنهان شدن کمتر روزمره است و بیشتر با ترس آشکار، مثل صدای رعد، ترقه‌های شب چهارشنبه‌سوری یا جاروبرقی، همراه است. سگ‌ها معمولاً ترجیح می‌دهند به‌جای پناهگاه بی‌جان به صاحبشان نزدیک شوند؛ پس سگی که دور از آدم‌ها پنهان می‌شود، علامت مهم‌تری می‌دهد.

پنهان شدن چند دقیقه تا چند ساعت پس از یک محرک مشخص، مثل مهمانی شلوغ، صدای بلند یا ورود به خانهٔ جدید، خودتنظیمی سالم است. گربه‌ای که تازه به خانه آمده ممکن است چند روز بیشتر وقتش را پنهان بگذراند و آرام‌آرام بیرون بیاید. آنچه اهمیت دارد مدت و تغییر الگوست: گربه‌ای که همیشه اجتماعی بوده و حالا مدام زیر تخت است، یا سگی که بدون محرک آشکاری کنار کشیده و دیگر به استقبال نمی‌آید، ممکن است درد یا ناخوشی را پنهان کند.

هرگز حیوان را به زور از پناهگاه بیرون نکشید؛ این کار امن‌ترین جای دنیایش را ناامن می‌کند و ممکن است به گاز گرفتن یا چنگ زدن برسد. به‌جای آن، پناهگاه را به رسمیت بشناسید: برای گربه، جعبه‌ها و قفسه‌های بلند در چند نقطهٔ خانه بگذارید؛ برای سگ، گوشه‌ای آرام با پتو که در روزهای پرسروصدا در دسترس باشد. آب، غذا و ظرف خاک را نزدیک پناهگاه بگذارید تا حیوان برای رفع نیاز مجبور به عبور از فضای ترسناک نباشد. در مهمانی‌ها از مهمان‌ها بخواهید سراغ حیوان نروند. کنار پناهگاه آرام بنشینید، با صدای ملایم حرف بزنید و یک خوراکی را در فاصلهٔ کوتاهی بگذارید تا خودش تصمیم بگیرد بیرون بیاید. اگر سگ از صدای ترقه یا رعد پنهان شده، دلداری آرام و حضور کنار او اشکالی ندارد و ترس را تقویت نمی‌کند.

یادداشت کنید پنهان شدن کی شروع شد، پس از چه اتفاقی، چند ساعت ادامه داشت و آیا حیوان در این مدت آب خورد، غذا خورد یا به دستشویی رفت. اگر داخل پناهگاه دیده می‌شود، یک ویدئوی کوتاه از حالت بدن و ریتم تنفس، بدون نزدیک شدن زیاد، می‌تواند برای دامپزشک مفید باشد.

دقت کنید که پنهان کردن ضعف یک رفتار غریزی است؛ حیوان بیمار در طبیعت با پنهان شدن از شکارچی در امان می‌ماند. به همین دلیل پنهان شدن بی‌دلیل و طولانی یکی از اولین نشانه‌هایی است که صاحبان دقیق متوجه می‌شوند.

پنهان شدن بیش از یک شبانه‌روز، بی‌اشتهایی، نرفتن به ظرف خاک یا دستشویی، خرخر یا نفس‌نفس زدن با دهان باز در پناهگاه، و واکنش تند به لمس، همه دلیل مراجعهٔ حضوری و سریع به دامپزشک‌اند. گربه‌ای که بیش از یک روز غذا نخورده، به‌خصوص اگر اضافه‌وزن دارد، نباید منتظر بماند.