اجتماعی
لیسیدن صاحب
این رفتار یعنی چه؟
سگ معمولاً با زبان پهن و حرکات تند، دست، صورت، گوش یا پای صاحب را میلیسد، اغلب همراه با تکان دم، گوشهای عقبرفته و گاهی بدنی که از شوق پیچ میخورد. گربه برعکس با زبان زبر و حرکتهای کوتاه و تکراری، یک نقطهٔ کوچک را چند بار پشت سر هم میلیسد، معمولاً دست، پیشانی یا مو، و گاهی پس از چند لیس یک گاز ملایم میگیرد که بخشی از همان آراستن است، نه حمله.در سگ، لیسیدن صورت ریشه در تولهگی دارد؛ تولهها لبهای مادر و سگهای بالغ را میلیسند تا غذا یا توجه بگیرند. در بزرگسالی این رفتار به خوشامدگویی، آرام کردن و آشتیجویی، و گاهی درخواست تبدیل میشود. لیسیدنی که درست پس از بلند شدن صدای شما رخ میدهد، معمولاً تلاش سگ برای کاهش تنش است، نه «عذرخواهی» به معنای انسانی. در گربه، لیسیدن بخشی از آراستن گروهی است که فقط بین گربههایی رخ میدهد که همدیگر را جزو گروه نزدیک میدانند؛ گربهای که شما را میلیسد، شما را عضو خانوادهٔ بویایی خود حساب میکند. علاوه بر این، شوری عرق، بوی کرم یا غذا روی پوست برای هر دو گونه جذاب است.
لیسیدن تقریباً همیشه با واکنش فوری انسان پاسخ داده میشود، چه خنده و نوازش باشد، چه حرف زدن یا حتی کنار کشیدن با هیجان. به همین دلیل خیلی سریع یاد گرفته میشود. سگی که فهمیده لیسیدن صورت همیشه شما را به خنده یا بازی وامیدارد، دفعات آن را بیشتر میکند.
چند لیس هنگام خوشامد یا در لحظهٔ نوازش طبیعی است. وقتی لیسیدن طولانی است، با تلاش شما برای پایان دادن قطع نمیشود، یا حیوان سطوح دیگر مثل مبل، زمین و دیوار را هم پیوسته میلیسد، دیگر یک رفتار اجتماعی ساده نیست.
اگر لیسیدن را دوست ندارید، آرام و بیهیجان بلند شوید یا صورتتان را برگردانید و چند ثانیه توجه نکنید، سپس وقتی حیوان آرام کنارتان ایستاد یا نشست، همان نوازش را بدهید. اینطور سگ یاد میگیرد که آرامش، نه لیسیدن، توجه میآورد. هنگام خوشامد سگ، بهجای پایین آوردن صورت، او را به نشستن دعوت کنید و در سطح دستها نوازش کنید. در گربه، اگر لیسیدن معمولاً به گاز گرفتن میرسد، پیش از آن مرحله دستتان را آرام عقب بکشید و با یک اسباببازی جایگزین کنید. اجازه ندهید حیوان روی زخم باز، پوست آسیبدیده یا کرمهای دارویی شما را بلیسد. شستن دست و صورت پس از این تماس را عادت کنید، بهخصوص در خانههایی که کودک یا فرد با ایمنی ضعیف دارند.
یادداشت کنید لیسیدن در چه زمانهایی شدیدتر است: هنگام ورود به خانه، پس از یک لحظهٔ پرتنش، وقتی روی مبل مینشینید یا پس از غذا. یک ویدئوی کوتاه کمک میکند ببینید بدن حیوان هنگام لیسیدن شل و آرام است یا سفت و مضطرب، که دو معنای کاملاً متفاوت دارد.
افزایش ناگهانی لیسیدن همراه با بیقراری، لیسیدن پیوستهٔ سطوح مختلف، ملچملوچ کردن مکرر یا تهوع، و همچنین لیسیدن مداوم یک نقطه از بدن خودش، باید با دامپزشک حضوری بررسی شود؛ گاهی ناراحتی گوارشی، حالت تهوع یا درد خودش را به شکل لیسیدن نشان میدهد.
محرکهای رایج
پیش از تغییر رفتار، محرک را پیدا کنید. شایعترین موقعیتهایی که این رفتار را راه میاندازند:
- بازگشت صاحب به خانه
- لحظههای نزدیکی و نوازش روی مبل
- بوی غذا، کرم یا عرق روی پوست
- بلند شدن صدای صاحب یا یک لحظهٔ پرتنش
- بیدار شدن صاحب در صبح
- آراستن گروهی در گربهای که به فرد اعتماد دارد
کِی این رفتار نشانهٔ خطر است؟
اگر این رفتار همراه یکی از موارد زیر باشد، منتظر نمانید و به دامپزشک مراجعه کنید:
- لیسیدن مداوم یک نقطه از بدن خودش تا زخم شدن
- افزایش ناگهانی و شدید لیسیدن همراه با بیقراری
- لیسیدن پیوستهٔ زمین، دیوار یا مبل
- ملچملوچ کردن مکرر، تهوع یا آبریزش دهان
- بیاشتهایی همزمان با تغییر در رفتار لیسیدن
این رفتار در نژادهای مختلف
معنای یک رفتار از نژادی به نژاد دیگر فرق میکند. این صفحهها همین رفتار را در یک نژاد مشخص بررسی کردهاند:
پرسشهای متداول
چه چیزی باعث لیسیدن صاحب میشود؟
شایعترین محرکها عبارتاند از: بازگشت صاحب به خانه، لحظههای نزدیکی و نوازش روی مبل، بوی غذا، کرم یا عرق روی پوست، بلند شدن صدای صاحب یا یک لحظهٔ پرتنش، بیدار شدن صاحب در صبح، آراستن گروهی در گربهای که به فرد اعتماد دارد. شناسایی محرک، اولین گام برای کمکردن تکرار این رفتار است.
کِی باید برای لیسیدن صاحب به دامپزشک مراجعه کرد؟
اگر همراه این رفتار یکی از این نشانهها را دیدید، مراجعهٔ حضوری لازم است: لیسیدن مداوم یک نقطه از بدن خودش تا زخم شدن، افزایش ناگهانی و شدید لیسیدن همراه با بیقراری، لیسیدن پیوستهٔ زمین، دیوار یا مبل، ملچملوچ کردن مکرر، تهوع یا آبریزش دهان، بیاشتهایی همزمان با تغییر در رفتار لیسیدن.
این رفتار در کدام گونهها دیده میشود؟
لیسیدن صاحب در سگ و گربه دیده میشود، اما معنای آن میتواند در هر گونه و حتی در هر نژاد متفاوت باشد.